Predsjednik Crne Gore Jakov Milatović i predsjednik Vlade Milojko Spajić sastali su se juče popodne u jednom podgoričkom hotelu i razgovarali o, kako tvrde iz kabineta šefa države, “aktuelnom trenutku u kom se Crna Gora nalazi na svom evropskom putu, dosadašnjem progresu i narednim koracima u procesu pristupanja Evropskoj uniji (EU)”.
Iz Milatovićevog kabineta “Vijestima” su to rekli odgovarajući na pitanje o povodu susreta dva najviša državna zvaničnika.
“Razmijenili su mišljenja i o širem spektru pitanja od značaja za demokratski, institucionalni i ekonomski razvoj države”, navodi se u odgovoru listu.
Na pitanja redakcije nije odgovorio Spajićev kabinet.
Susret dvojice zvaničnika i nekadašnjih partijskih drugova u popodnevnim satima u hotelu, ne bi bio neobičan da njihove odnose posljednjih godina nijesu obilježili česti politički sukobi i međusobne optužbe.
Iako su se ljetos zajedno pojavili i fotografisali na Samitu EU – Zapadni Balkan u Tivtu, njihov sastanak van zvaničnih državnih događaja otvara pitanje da li je eventualno na pomolu novo političko približavanje nekadašnjih najbližih saradnika i osnivača vladajućeg Pokreta Evropa sad (PES), ili su za isti sto sjeli zbog konkretnih političkih pitanja, među kojima bi, na primjer, mogao biti i termin narednih izbora.
Spajić i Milatović bili su ministri finansija i ekonomskog razvoja u Vladi Zdravka Krivokapića , formiranoj nedugo nakon što je u avgustu 2020. godine na izborima smijenjen trodecenijski režim Demokratske partije socijalista (DPS). Spajić je tada sebe i svog kolegu opisivao kao “hirurga” i “dijagnostičara”.
Njih dvojica su, nakon pada Krivokapićevog kabineta, u junu 2022. formirali PES, na osnovama ekonomskog programa “Evropa sad 1”, kog su promovisali kao ministri. Ta partija je ubrzo potom pobijedila na predsjedničkim i parlamentarnim izborima, te preuzela vlast u više gradova, među kojima je i Podgorica.
Do političkog razlaza Spajića i Milatovića došlo je u februaru 2024, iako su mjesecima prije toga njih dvojica imali različita mišljenja o važnim pitanjima, prije svega o načinu izlaska na državne izbore 2023, kao i o formiranju Vlade nakon njih.
Milatović je krajem februara 2024. saopštio da podnosi ostavku na sve stranačke funkcije, nezadovoljan “načinom rada i vrijednostima” PES-a u kom je bio potpredsjednik. Iz PES-a su tada odgovorili da je dobro što ih napušta, “kako društvo ne bi trpjelo zbog ličnih nezadovoljstava”, ocijenivši da su mu namjere bile da opstruira rad Vlade i stranke.
Uslijedio je period otvorenih političkih sukoba i međusobnih optužbi. Milatović je kritikovao rad Vlade i vraćao pojedine zakone Skupštini na ponovno odlučivanje, dok su iz PES-a optuživali predsjednika države da opstruira rad izvršne vlasti. Nesuglasice su bile izražene i oko funkcionisanja Savjeta za odbranu i bezbjednost i imenovanja ambasadora.
Pokušaj smirivanja odnosa uslijedio je krajem 2024, kad je Spajić pozvao Milatovića na razgovor. Premijer je tada poručio da je spreman na saradnju i da je “lula mira tu”.
Njih dvojica sastala su se 20. decembra te godine u zgradi predsjednika, gdje su razgovarali oko četiri sata, ali nakon sastanka nijesu davali izjave. Milatović je nekoliko dana kasnije u intervjuu “Vijestima” kazao da na sastanku nije bilo konkretnih dogovora o otvorenim pitanjima, ali da su o nekima približili stavove. Naveo je da su razgovarali o (tada aktuelnoj) ustavnoj krizi, evropskim integracijama, funkcionisanju vrhovne komande i ekonomskim pitanjima.
Poručio je tom prilikom i da politički i lični odnosi njega i Spajića moraju biti manje važni od državnih interesa. U intervjuu nije isključio opciju povratka u PES, ali je naveo da mu to u tom trenutku nije “primarno”, niti da je o tome razgovarao sa Spajićem.
Uslijedio je period zatišja sa obje strane, koji je kratko trajao, nakon čega su došle nove varnice. U aprilu 2025, povodom Milatovićevih kritika sporazuma Vlade s Ujedinjenim Arapskim Emiratima, Spajić je oštro reagovao – poručio je da mu je žao predsjednika države, optuživši ga za političko približavanje DPS-u.
U intervjuu “Vijestima” krajem prošle godine, na pitanje o odnosima sa Spajićem i tome da li se nešto promijenilo nakon sastanka krajem 2024, Milatović je odgovorio: “Meni je važnije da sistem institucionalno funkcioniše, nego ko je s kim u kakvom raspoloženju”.
Objasnio je da komuniciraju preko kabineta i zvaničnih kanala, ali i neposredno kad je to potrebno.
Milatović je tada nagovijestio da će formirati partiju, navodeći da je državi potrebna nova snaga “koja će okupiti poštene i kredibilne ljude koji hoće da rade, a ne da obećavaju i nude izgovore”. Međutim, od stranke još nema ništa.
Šef države je krajem septembra ove godine rekao novinarima, nakon otvaranja jednog skupa, da je pogrešna teza da je bilo kad bio Spajićev kritičar.
“Stvari u politici ne treba da se posmatraju tako lično. Ono što su bile politike s kojima se nijesam slagao, to sam vrlo jasno komentarisao… Znam da novinari žele da naš odnos stave u kontekst ličnog, ali tu, makar s moje strane, nije bilo bilo čega ličnog”, izjavio je on komentarišući ocjenu da je oštar kritičar premijera i njegovih poteza, a da u slučaju nedavno najavljenog “Euro modela”, ekonomskog programa koji predviđa rast plata i penzija, nije nastupio tako.
