Nevladine organizacije (NVO) i građanski aktivisti potpisnici apela od 9. septembra 2026. godine primili su danas odgovor Delegacije Evropske unije u Crnoj Gori, upućen povodom veličanja ratnog zločinca Ratka Mladića od strane javnih funkcionera, u kojem se jasno i nedvosmisleno poručuje da glorifikaciji ratnih zločinaca nema mjesta ni u Evropskoj uniji (EU), ni u zemljama kandidatkinjama za članstvo, te da Crna Gora, kao kandidatkinja za članstvo, mora poštovati presude međunarodnih sudova, štititi dostojanstvo žrtava i njihovih porodica i odbaciti svaku glorifikaciju ili relativizaciju ratnih zločina.
„Ovaj stav Delegacije EU dodatno osvjetljava ono na šta smo upozorili: da odgovor vlasti Crne Gore na Mandićev telegram saučešća sinu Ratka Mladića do sada nije bio ni jasan, ni dovoljan, ni u skladu sa standardima koje EU postavlja pred državu kandidatkinju za članstvo u uniji“, navodi se u saopštenju koje potpisuje preko 70 NOV i aktivista.
Oni su podsjetili da se predsjednik Vlade Milojko Spajić do danas nije lično oglasio povodom ovog pitanja.
Dodali su da se Pokret Evropa sad (PES), kojem pripada Spajić, umjesto jasne i nedvosmislene osude veličanja Ratka Mladića, ograničio na uopštene formulacije o „ostavljanju ratne retorike“, „biranju budućnosti“ i načelnom poštovanju presuda međunarodnih sudova, izbjegavajući da konkretno imenuje i osudi sam čin – izražavanje saučešća predsjednika Skupštine Crne Gore sinu pravosnažno osuđenog genocidnog zločinca.
„Takvo uopštavanje od PES-a predstavlja nedopustivu relativizaciju Mandićevog gesta kojim u suštini je podržao genocid u Srebrenici. Posebno oštro osuđujemo izjavu poslanice Pokreta Evropa sad Jelene Nedović: ‘Poštujemo presude suda u Hagu ali imamo sjećaj za žrtve na prostorima bivše Jugoslavije. Ne smijemo da zaboravimo Bratunac i fotografije ubijenih dječaka.’ Ovakvim neumjesnim poređenjem poslanica PES-a je pokušala da opravda genocid nad nedužnim civilima, koji se ničim ne može opravdati. Jedan zločin ne može opravdati drugi, a pogotovo ne genocid. Ovakva retorika poslanice vladajuće koalicije je alarmantan signal da se genocid u Srebrenici u najvišim institucijama Crne Gore i mimo predsjednika Skupštine više ne tretira kao činjenica koja zahtijeva nedvosmislenu osudu“, navodi se u saopštenju.
Grupa NVO i aktivista pitala je kako partija koja sebe predstavlja kao nosioca evropskog puta Crne Gore i koja, kako su kazali, ima najveću odgovornost da u praksi promoviše vrijednosti na kojima počiva Evropska unija, može istovremeno tvrditi da „bira budućnost“, a odbijati da jasno osudi genocid i njegove izvršioce?
Oni su pozvali Spajića da lično i javno, bez daljeg odlaganja, osudi veličanje Ratka Mladića i genocida u Srebrenici od strane nosilaca javnih funkcija; da se jasno distancira od obrazloženja da je riječ o „običaju“, kako je predsjednik Skupštine Andrija Mandić pokušao da predstavi svoj gest; da jasno osudi javni pokušaj poslanice Nedović da, kako su naveli, opravda genocid u Srebrenici i ratnog zločinca Mladića; da povuče političku podršku funkcionerima koji glorifikuju ratne zločince, u skladu sa standardima koje EU jasno artikuliše.
„Crna Gora ne može istovremeno tražiti napredak na evropskom putu i tolerisati ćutanje najviših državnih funkcionera pred veličanjem genocida. Odgovor Delegacije EU je nedvosmislen. Vlada Crne Gore mora podjednako jasno da pokaže da zapravo dijeli evropske vrijednosti“, zaključuje se u saopštenju.
Potpisnici saopštenja su:
Nevladine organizacije:
Akcija za ljudska prava (HRA)
Centar za građansko obrazovanje (CGO)
Centar za žensko i mirovno obrazovanje ANIMA
Juventas
Udruženje „Štrpci – protiv zaborava“
Centar za ženska prava (CŽP)
Asocijacija SPEKTRA
PRIMA
Centar za razvoj nevladinih organizacija (CRNVO)
Centar za istraživačko novinarstvo Crne Gore (CIN CG)
Dr Martin Schneider-Jacoby Association
Udruženje LBTQ žena “Stana”
Ženska akcija
Crnogorski komitet pravnika za zaštitu ljudskih prava
Antifašisti Cetinja
Sigurna ženska kuća
Građanska inicijativa 21. Maj
Prvi ženski ekološki pokret u Crnoj Gori – Ecopatriotizam
Centar za kulturu Bihor
Ikre Rožaje
Centar za romske inicijative
Centar za demokratsku tranziciju (CDT)
35mm
Ipso Facto
Centar za monitoring i istraživanje (CeMI)
Crnogorski PEN centar
Crnogorsko filološko društvo
Institut za medije CG
Crnogorska LGBTIQ asocijacija Kvir Montenegro
Centar za demokratiju i ljudska prava (CEDEM)
Green home
Korifej teatar
Udruženje za zaštitu i promociju prava građanina “Pravozastupnik”
Opštinsko udruženje multiple skleroze Bijelo Polje
Romska organizacija mladih “Koračajte sa nama – Phiren amenca”
Forum Bošnjaka Crne Gore
Bonum – Pljevlja
Natura
Ul-Info
Multimedijal
Fond za progresivne politike
Husein Paša
Agora Femina
Mogul
Mreža za omladinski aktivizam (MOACG)
Expeditio
Inicijativa za regionalnu saradnju Crne Gore (Igmanska inicijativa)
Crnogorsko društvo nezavisnih književnika
Alternativna teatarska aktivna kompanija (ATAK)
Udruženje pravnika Crne Gore
STEGA – Strategija za evropsku i građansku Crnu Goru
Crnogorski ženski lobi
Aktivna zona
Građanske aktivistkinje i aktivisti:
Jovana Marović
Dina Bajramspahić
Paula Petričević
Milena Bešić
Aleksandar Dragićević
Darko Saveljić
Emir Pilav
Nikoleta Đukanović
Milica Kankaraš Berber
Sabina Talović
Goran Đurović
Almedina Dodić
Danijel Kalezić
Biljana Maslovarić
Vuk Vučeraković
Mato Kankaraš
Veselin Radulović
Mladen Ivanović
Vuk Iković
Milo Perović
Aleksandar Saša Zeković
