Skupština Crne Gore mogla bi uskoro da izabere predsjednika i članove Centralne izborne komisije (CIK) i time konačno stavi tačku na višemjesečne neuspješne pokušaje formiranja tog tijela, nakon što je Administrativni odbor parlamenta juče utvrdio listu kandidata i predložio poslanicima da ih izaberu. Međutim, ostaje otvoreno pitanje da li svi predloženi kandidati ispunjavaju zakonske uslove koji se odnose na političku nezavisnost, imajući u vidu njihove ranije veze s partijama.
Spekuliše se da je popuna CIK-a dogovorena po stranačkom ključu, odnosno da su se partije vlasti i opozicije saglasile da predlože po dva njima bliska kandidata, dok bi peti bio “nezavisan”. “Vijesti”, međutim, to nisu mogle zvanično da potvrde.
Administrativni odbor predložio je jednoglasno parlamentu da za predsjednika CIK-a izabere Boška Nenezića , a za članove Marka Savića , Borisa Vukašinovića , Borisa Bastijančića i Veljka Vujovića . Međutim, iz biografija kandidata i objavljenih informacija proizlazi da su najmanje dvojica predloženih imali veze s političkim strankama.
Nenezić je, prema biografiji dostavljenoj uz prijavu za CIK, diplomirani pravnik s višedecenijskim iskustvom u oblasti izbornih procesa, monitoringa i razvoja izbornog zakonodavstva.
Bio je izvršni koordinator i direktor Centra za monitoring i istraživanje (CeMI) i učestvovao u praćenju izbora, monitoringu implementacije zakona Crne Gore, javnog zastupanja za izmjene zakona kojima se štite biračka i druga ljudska prava. Bio je angažovan u brojnim međunarodnim misijama za posmatranje izbora, uključujući misije OEBS/ODIHR-a i Evropske mreže organizacija za monitoring izbora (ENEMO).
Savić je doktor političkih nauka i bio je saradnik u nastavi na Fakultetu političkih nauka Univerziteta Crne Gore deset godina (od septembra 2014. do februara 2025. godine). Radio je u CeMI-ju, na projektima izbornog posmatranja, u Atlantskom savezu i Centru za građansko obrazovanje (CGO), a bio je angažovan i u međunarodnim posmatračkim misijama OEBS/ODIHR-a.
Bavi se međunarodnim odnosima, izbornim i partijskim sistemima i javnim politikama. Bio je angažovan i kao ekspert UNDP-a u Crnoj Gori i Regionalne škole za javnu upravu (ReSPA).
Vukašinović je diplomirani pravnik i magistar ekonomskih nauka, a trenutno je (od februara 2017) na poziciji pomoćnika direktora Agencije za sprečavanje korupcije (ASK). Diplomirao je 2008. na Pravnom fakultetu Univerziteta Crne Gore, a magistrirao 2010. na Ekonomskom fakultetu u Podgorici.
U ASK-u je obavljao poslove povezane s kontrolom finansiranja političkih subjekata i izbornih kampanja, a bio je i rukovodilac nadležnog odsjeka. Prethodno je radio u kompaniji Telenor, a bio je i pravni savjetnik u nevladinoj organizaciji Akcija za ljudska prava (HRA).
Bastijančić je diplomirani pravnik i magistar pravnih nauka. Diplomirao je na Pravnom fakultetu Univerziteta Crne Gore, a magistrirao na Pravnom fakultetu Univerziteta u Beogradu, gdje je upisao i doktorske studije iz ustavnopravne oblasti.
Bio je pridruženi član Odbora za sveobuhvatnu reformu izbornog zakonodavstva u Skupštini Crne Gore, savjetnik bivšeg predsjednika države Mila Đukanovića za ustavni sistem i zakonodavstvo, kao i član radne grupe za izradu predloga zakona o Vladi Crne Gore.
Bastijančić je tokom saslušanja pred Administrativnim odborom u februaru, koji tada nije utvrdio listu kandidata za CIK, istakao da nije politički aktivan. Ipak, potvrdio je da je u periodu od 2022. do 2025. kao pravni ekspert bio član DPS-ove Komisije za razvoj i promociju demokratskog društva i vladavinu prava.
“… Te komisije nijesu bile iz profila stranačkoga. Dakle, u tim komsijama nijesu bili ljudi koji su partijski vojnici, ljudi koji su imali članske karte”, rekao je on tada.
Članovi komisije u kojoj je bio Bastijančić bili su i aktuelni predsjednik DPS-a Danijel Živković i bivša poslanica Marta Šćepanović .
Vujović je diplomirani pravnik – završio je Pravni fakultet Univerziteta Crne Gore. Radio je u Upravnom sudu Crne Gore, najprije kao pripravnik, a zatim kao savjetnik. Nakon toga je bio koordinator za pravna pitanja u kompaniji Hemomont, šef kancelarije za borbu protiv korupcije u Opštini Budva (od marta 2017. do septembra 2017), glavni administrator Opštine Kotor (od septembra 2017. do jula 2019) i vršilac dužnosti sekretara Ministarstva ekonomskog razvoja (od marta do maja 2021).
Obavljao je i poslove sekretara društva i Odbora direktora Crnogorskog elektrodistributivnog sistema (CEDIS). Od juna 2022. do aprila 2026. godine bio je sudija Upravnog suda Crne Gore.
Kako su “Vijesti” objavile, Vujović je tokom prethodnog saslušanja pred Administrativnim odborom, u februaru, kazao da nije politički aktivan i da nikad nije finansirao političke partije. Podaci ASK-a, međutim, pokazuju da je Vujović 2017. i 2018. više puta donirao za izbornu kampanju Demokratske Crne Gore i da je ukupno uplatio 250 eura.
Jedan od glavnih kriterijuma za ulazak u CIK je da kandidati ne mogu da budu članovi ili funkcioneri političkih partija i da u proteklih pet godina nijesu bili poslanici ili odbornici.
Kandidati za predsjednika i članove CIK-a moraju imati crnogorsko državljanstvo, biračko pravo, visoko obrazovanje i odgovarajuće radno iskustvo. Za predsjednika je potrebno najmanje deset godina radnog iskustva, od čega pet u oblastima povezanim s izborima, pravosuđem i ljudskim pravima, dok je za članove potrebno najmanje pet godina iskustva u tim oblastima.
Govoreći o predloženim kandidatima, poslanica DPS-a Zoja Bojanić Lalović rekla je da je riječ o stručnim ljudima koji su se na svom profesionalnom putu tako predstavili.
“Očekujemo da članovi ove Komisije u toku svog rada daju doprinos zaključku da CIK, kao institucija, ne smije služiti partijskim i političkim interesima, već prije svega intersima građana”, poručila je Bojanić Lalović na sjednici Administrativnog odbora.
