Novim Zakonom o zaštiti stanovništva od zaraznih bolesti predviđena je obavezna potvrda o sprovedenoj obaveznoj vakcinaciji djeteta kao uslov za upis i/ili pohađanje predškolskih ustanova. Ova mjera uvodi se radi zaštite zdravlja djece, posebno najmlađih koji su najosjetljiviji za razvoj teških oblika pojedinih zaraznih bolesti, kao i radi smanjenja rizika od pojave epidemija u kolektivima, gdje se infekcije najbrže šire.
To je saopšteno danas iz Instituta za javno zdravlje Crne Gore (IJZ).
Prema njihovim riječima, predškolske ustanove su okruženje sa čestim i bliskim kontaktom djece, pa i mali pad obuhvata vakcinacijom može dovesti do pojave i širenja bolesti koje se vakcinama mogu spriječiti.
„Sa druge strane, obuhvat vakcinacijom u Crnoj Gori bilježi pad tokom posljednjih deset godina. Zdravstveni sistem je, uz podršku međunarodnih partnera, prvenstveno Svjetske zdravstvene organizacije i UNICEF-a, sprovodio brojne mjere s ciljem unapređenja imunizacije. Međutim rezultati tih aktivnosti, kada je u pitanju obuhvat vakcinacijom među djecom predškolskog uzrasta, bili su ograničeni i kratkoročni, te se trend pada obuhvata nastavio“, ističe se u saopštenju.
Kako su naveli, pad obuhvata naročito je izražen za vakcinu protiv morbila, zaušaka i rubele.
„Obuhvat među predškolskom djecom rođenom u periodu 2020–2024. godine iznosi 49,8 odsto, dok među najmlađom djecom rođenom 2024. godine iznosi svega 10,5 odsto. Trenutno više od 18.000 djece predškolskog uzrasta nije primilo nijednu dozu MMR vakcine, dok je do 18. godine taj broj veći od 30.000 djece. S obzirom na to da je obuhvat najniži upravo u najmlađim uzrastima, gdje je i epidemiološki rizik najveći, bilo je neophodno preduzeti odlučan korak kako bi se dugogodišnji silazni trend obuhvata preokrenuo u uzlazni trend prihvatanja vakcinacije“, piše u saopštenju.
Iz IJZ su dodali i da novo zakonsko rješenje predviđa kontrolu vakcinalnog statusa pred upis u predškolske ustanove kao zaštitnu mjeru, sa ciljem obezbjeđivanja bezbjednog boravka djece u kolektivima bez rizika od pojave opasnih zaraznih bolesti.
„Slična zakonska rješenja već postoje u zemljama regiona, uključujući Sloveniju, Srbiju, Albaniju… Obuhvati vakcinacijom u ovim državam su posljednjih godina na znatno višem nivou nego u Crnoj Gori. Takođe, tokom ranijih godina donesene su brojne sudske presude kojima je potvrđena opravdanost da država, u interesu javnog zdravlja, može propisati obaveznost vakcinacije“, ističe se u saopštenju.
Kako se navodi, s obzirom na period donošenja zakona, postoji dovoljno vremena da nevakcinisana djeca nadoknade propuštene doze vakcina i narednu upisnu godinu u predškolske ustanove dočekaju zaštićena i bezbjedna za boravak u kolektivu.
Kazali su i da su već pokrenuli dodatne promotivno-edukativne aktivnosti, dok će domovi zdravlja organizovati dodatne termine za vakcinaciju, uključujući i vikende.
„Takođe će biti preduzeti napori da se obezbijede dodatne količine vakcina za nesmetano sprovođenje imunizacije jer se očekuje porast interesovanja. Država i zdravstveni sistem sada su odlučili da naprave korak koji je godinama izostajao, a ova prilika ne smije biti propuštena. Reakcija društva mora uslijediti prije nego što kolektivno oklijevanje i odbijanje vakcinacije budu plaćeni epidemijama i gubitkom ljudskih života“, piše u saopštenju IJZ.
Ističu da su, zajedno sa obrazovnim sektorom, roditeljima i cjelokupnom društvenom zajednicom dužni da grade sigurnu i zdravu budućnost i spriječe povratak opasnih zaraznih bolesti koje bi nas mogle skupo koštati.
„Očekuje se da se adekvatnom implementacijom novog Zakona može postići: rast obuhvata vakcinacijom, naročito među djecom predškolskog uzrasta; smanjenje udjela nevakcinisane djece u predškolskim ustanovama, čime se direktno smanjuje rizik od epidemija; dalje unapređenje procesa sprovođenja vakcinacije, bolje informisanje roditelja i jednostavan program nadoknade vakcinacije, kako bi mjera bila prvenstveno zaštitna i podržavajuća“, zaključuje se u saopštenju IJZ.
