Upravna inspekcija Ministarstva javne uprave u nalazu nakon kontrole u jednom od sektora Glavnog grada ukazala je na obavezu dosljedne primjene Zakona o državnim službenicima i namještenicima i Zakona o lokalnoj samoupravi u vezi sa prestankom radnog odnosa po sili zakona, a to je kada se navrši 66 godina života i najmanje 15 godina staža osiguranja danom donošenja rješenja.
Ovaj nalaz može biti „tačka na i“ kada je u pitanju dilema u vezi sa penzionisanjem lokalnih službenika i namještenika.
U Glavnom gradu, prije inspekcijskog nadzora, postojala su različita tumačenja pa je glavni administrator u uputstvu predočio da se službenici ako to žele ne penzionišu prije 67 godine, kako predviđa Zakon o radu, dok je zaštitnik imovinsko-pravnih interesa grada stava da želja ne može nadjačati zakon i da se mora poštovati Zakon o državnim službenicima i namještenicima kao lex specialis.
Na pitanje „Dana“ Upravnoj inspekciji da li su se u odlučivanju pozvali na dosadašnju praksu i odlučivanje po sličnim kontrolama saopštili su da su razmatrali inicijative slične sadržine u okviru kojih su donesene odgovarajuće odluke.
U odgovorima iz Upravne inspekcije detaljno objašnjavaju na osnovu čega temelje stav da zaposleni i namještenici iz jedinica lokalne samouprave idu u penziju sa 66 godina i 15 godina radnog staža. Oni se između ostalog pozivaju i na mišljenje Ministarstva javne uprave.
– Odredbama člana 140 Zakona o lokalnoj samoupravi propisano je da u pogledu osnova prestanka radnog odnosa i pitanja koja se odnose na prestanak radnog odnosa po sili zakona, prestanak radnog odnosa zbog izostanka sa posla, prestanak radnog odnosa otkazom koji daje lokalni službenik, odnosno namještenik, sporazumni prestanak radnog odnosa, prestanak radnog odnosa istekom vremena na koje je lokalni službenik, odnosno namještenik zasnovao radni odnos, kao i na donošenje rješenja o prestanku radnog odnosa shodno se primjenjuju propisi o državnim službenicima i namještenicima – kažu iz inspekcije.
Oni navode da je Zakon o državnim službenicima i namještenicima član 121 propisao osnove prestanka radnog odnosa, na način da državnom službeniku, odnosno namješteniku radni odnos prestaje po sili zakona, u slučaju izostanka sa posla iz člana 123 ovog zakona, otkazom koji daje državni službenik, odnosno namještenik, sporazumom između starješine državnog organa i državnog službenika, odnosno namještenika i istekom vremena na koji je zasnovao radni odnos. Ističu da je u članu 122 stav 1 alineja 1 istog zakona propisano da državnom službeniku, odnosno namješteniku radni odnos prestaje po sili zakona kad navrši 66 godina života i najmanje 15 godina staža osiguranja – danom donošenja rješenja.
Sindikat državnih službenika i namještenika Crne Gore uputio je otvoreno pismo ministru javne uprave Marašu Dukaju tražeći da službenici u penziju idu sa 67 godina. Predsjednica Tamara Goliš kaže da Sindikat traži urgentno rješavanje pravne nesigurnosti i obustave dalje, kako navode, diskriminatorno postupanje prema državnim službenicima i namještenicima i omoguće im da uživaju pravo na rad do 67 godine života ukoliko to žele.
– Unutar iste gradske uprave, odnosno državnog organa postoje suprotni stavovi o tome da li zaposlenima radni odnos po sili zakona mora prestati sa 66 godina ili mogu nastaviti da rade do 67. godine. Posljedice takvog nesaglasja neposredno snose državni službenici i namještenici usljed pravne nesigurnosti i diskrimnatornog odnosa kojem su izloženi u odnosu na sve druge zaposlene u Crnoj Gori. Ovo pitanje zahtijeva institucionalno rješenje, umjesto prepuštanja pojedinačnim rukovodiocima da biraju između suprotstavljenih tumačenja – smatra Goliš.
Goliš kaže da su saglasni da izjava zaposlenog sama po sebi ne može promijeniti zakon.
– Međutim, zahtjev Sindikata ima jasno zakonsko uporište. Član 6 Zakona o radu izričito propisuje da poseban zakon ne može zaposlenom dati manja prava niti utvrditi nepovoljnije uslove rada od onih utvrđenih tim zakonom. Podržavamo tumačenje Ministarstva rada, zapošljavanja i socijalnog dijaloga i postupanje usmjereno na zaštitu mogućnosti nastavka rada do 67. godine. Zahtijevamo da nadležne institucije preuzmu odgovornost za rješavanje neusaglašenosti – ističe Goliš.
– Imajući u vidu sve ovo na konkretno se primjenjuje Zakon o državnim službenicima i namještenicima, čemu ide u prilog i mišljenje Ministarstva javne uprave koje u bitnom kaže da „Zakon o lokalnoj samoupravi, kao lex specialis u odnosu na opšte propise o radu, izričito propisuje shodno primjeni Zakona o državnim službenicima i namještenicima u pogledu prestanka radnog odnosa po sili zakona, ministarstvo je mišljenja da se na lokalne službenike i namještenike primjenjuju odredbe Zakona o državnim službenicima i namještenicima koje uređuju ovo pitanje, uključujući i odredbu kojom je propisano da radni odnos prestaje po sili zakona kada službenik navrši 66 godina života i najmanje 15 godina staža osiguranja, danom donošenja rješenja“ – kažu u inspekciji.
Iz inspekcije navode da odredbom člana 122 stav 1 alineja 1 Zakona o državnim službenicima i namještenicima, a u vezi sa odredbom člana 121 stav 1 alineja 1 propisano je da državnom službeniku, odnosno namješteniku radni odnos prestaje po sili zakona kad navrši 66 godina života i najmanje 15 godina staža osiguranja – danom donošenja rješenja.
– Za ono što nije regulisano Zakonom o lokalnoj samoupravi za prava i obaveze zaposlenih u lokalnoj samoupravi primjenjuje se Zakon o državnim službenicima i namještenicima sa kojim je precizno regulisana materija prestanka radnog odnosa i nema mjesta primjeni opštih propisa o radu – objašnjavaju u inspekciji.
