„Ovo predstavlja jedan od najvažnijih zajedničkih iskoraka zemalja Zapadnog Balkana prema evropskim institucijama u oblasti energetike, ali i prvi put da inicijativa koju je pokrenuo ministar iz Crne Gore dobije podršku cijelog regiona i bude razmatrana kroz formalnu proceduru Evropskog parlamenta“.
Predloženi amandmani već su razmotreni u nadležnim odborima Evropskog parlamenta, dok su trenutno predmet razmatranja država članica Evropske unije. Prema najavama, o njima će se raspravljati i tokom septembarskog zasijedanja Evropskog parlamenta.
Inicijativa je pokrenuta s ciljem da se obezbijedi pravednija i održivija primjena CBAM mehanizma za države Zapadnog Balkana, koje istovremeno prolaze kroz zahtjevan proces energetske tranzicije i pristupanja Evropskoj uniji.
Njen značaj prevazilazi granice pojedinačnih država, jer se odnosi na energetsku sigurnost, konkurentnost privrede, očuvanje investicionog potencijala i ubrzanje razvoja novih kapaciteta iz obnovljivih izvora energije širom regiona, dodaju u saopštenju.
„Ovo je dokaz da se glas Zapadnog Balkana može čuti u Briselu kada nastupamo jedinstveno, sa jasnim argumentima i konkretnim prijedlozima. Ponosan sam što je inicijativa koju smo pokrenuli prepoznata kao relevantan doprinos evropskoj debati i što je dobila podršku kolega ministara iz cijelog regiona. To pokazuje da dijelimo zajedničku viziju energetske budućnosti i da smo spremni da zajedno tražimo rješenja za izazove koji su pred nama“, poručio je ministar Šahmanović.
On je naglasio da cilj inicijative nije odstupanje od evropskih klimatskih i energetskih politika, već stvaranje pravednog i održivog okvira koji će državama kandidatima omogućiti da uspješno sprovedu energetsku tranziciju, bez ugrožavanja stabilnosti elektroenergetskih sistema i ekonomskog razvoja.
„CBAM mora biti instrument koji podstiče dekarbonizaciju, a ne prepreka investicijama i razvoju. Zemlje Zapadnog Balkana već ulažu značajne napore kako bi uskladile svoje politike sa evropskim standardima i zato je važno da tranzicija bude pravedna, realna i razvojno održiva. Upravo to je suština naše inicijative“, istakao je Šahmanović.
Podsjećamo, primjena CBAM mehanizma na električnu energiju, bez uvažavanja specifičnosti zemalja Zapadnog Balkana, mogla bi predstavljati značajan finansijski teret za elektroenergetske kompanije u regionu. Takav scenario mogao bi usporiti nova ulaganja u obnovljive izvore energije, otežati energetsku tranziciju i negativno se odraziti na konkurentnost privrede.
Upravo zbog toga ministar energetike i rudarstva Admir Šahmanović predložio je izmjene ove mjere, koje su podržale njegove kolege iz zemalja regiona, zajednički zagovarajući rješenje koje će omogućiti nastavak dekarbonizacije, ali na pravedan i održiv način.
U narednim sedmicama slijedi intenzivna komunikacija sa evropskim institucijama i državama članicama Evropske unije, imajući u vidu da će predstojeća faza zakonodavnog procesa biti od ključnog značaja za konačno usvajanje predloženih amandmana.
Ministarstvo energetike i rudarstva poručuje da će, zajedno sa partnerima iz regiona, nastaviti aktivno da zastupa interese građana i privrede Zapadnog Balkana, uz uvjerenje da evropska energetska tranzicija može biti uspješna samo ukoliko je istovremeno ambiciozna i pravedna, zaključuju na kraju.
