Preskakanje doručka može uticati na regulaciju šećera u krvi, posebno kod ljudi sa metaboličkim problemima, zbog čega neki ljudi doživljavaju veće skokove glukoze i povećanu glad tokom dana.
Doručak znači prekid posta. Kada se preskoči, produžava se noćni post i odlaže prvo oslobađanje insulina u tijelu tog dana.
Da bi se spriječio prenizak pad nivoa šećera u krvi, pankreas oslobađa hormon glukagon, koji govori jetri da oslobodi uskladištenu glukozu.
„Kada ljudi redovno preskaču doručak, šećer u krvi obično ostaje u normalnom opsegu, ali tijelo ulaže više napora da ga održi“, kaže dr Reka Kumar, ljekarka specijalizovana za endokrinologiju i metabolizam, za časopis Health.
Duže vrijeme bez jela povećava i nivoe neesterifikovanih masnih kiselina (NEFA) u cirkulaciji.
„Vremenom, viši nivoi NEFA mogu doprinijeti insulinskoj rezistenciji, što znači da vaše ćelije ne reaguju dobro na insulin“, rekla je za isti časopis Keli Kandela, magistar nauka, registrovana dijetetičarka specijalizovana za metaboličko i crijevno zdravlje i direktorka nutricionističkog koučinga.
Dr Kandela dodaje da mozak funkcioniše na glukozu, a bez nje neki ljudi mogu iskusiti maglu u mozgu, razdražljivost, probleme sa koncentracijom ili čak glavobolje ako predugo ne jedu.
Kada se preskoči doručak, tijelo može početi da proizvodi ketone koji sagorijevaju masti kao gorivo umjesto glukoze.
„Ali ketoni takođe mogu doprinijeti tom osjećaju magle“, rekla je dr Džilijan Godard, sertifikovani endokrinolog i vanredni profesor na Medicinskom fakultetu Grosman Univerziteta u Njujorku.
Istraživanja su pokazala da preskakanje doručka može dovesti do većeg nego normalnog porasta šećera u krvi nakon što se jede kasnije tokom dana.
„Kada se konačno ruča, tijelo može imati poteškoća da efikasno upravlja glukozom. Istraživanja pokazuju da čak i nakon što jednom preskoče doručak, zdrave osobe mogu iskusiti porast šećera u krvi od 40 do 50 odsto veći nakon ručka u poređenju sa vremenom kada su doručkovale“, objasnila je dr Kandela.
Ljudi koji preskaču doručak osjećaju se gladnije tokom dana. Kod nekih to može dovesti do povećanog unosa kalorija, što bi vremenom moglo doprinijeti povećanju tjelesne težine.
„Prvi obrok nakon dugog posta obično izaziva veći skok šećera u krvi i snažniji insulinski odgovor, što takođe može izazvati glad i želju za hranom“, kaže dr Kumar.
Obično mislimo da cirkadijalni ritmovi kontrolišu san, ali oni takođe utiču na šećer u krvi.
„Nivoi glukoze natašte najviši su ujutro i opadaju tokom dana, dostižući najniže vrijednosti do sredine poslijepodneva“, objašnjava Godard.
Kandela dodaje da metabolizam prati sličan obrazac:
„Tijelo je obično osjetljivije na insulin ranije tokom dana, što znači da može efikasnije da obrađuje glukozu. Preskakanje doručka može djelovati protiv tog urođenog ritma. Doručak, odnosno prvi obrok u danu, može biti moćno sredstvo za stabilnost šećera u krvi i opšte metaboličko zdravlje. Čak i ako praktikujete povremeni post, usklađivanje vremena obroka sa prirodnim ritmovima vašeg tijela može maksimizirati koristi, a istovremeno minimizirati stres za organizam“, rekla je Kandela.
Osobe sa metaboličkim problemima, kao što su sindrom policističnih jajnika, predijabetes ili dijabetes tipa 2, mogu imati veće fluktuacije šećera u krvi kada preskoče doručak.
„Kod ovih osoba odloženi ili veći skokovi glukoze kasnije tokom dana mogu doprinijeti višim prosječnim nivoima šećera u krvi. Ljudima sa metaboličkim poremećajima generalno preporučujem da doručkuju dosljedno u isto vrijeme svakog dana. Dokazi pokazuju da jutarnji obrok pomaže u pripremi insulinskog odgovora, stabilizuje glukozu tokom cijelog dana i smanjuje skokove nakon obroka“, objašnjava dr Kandela.
„Kod žena koje prolaze kroz perimenopauzu ili imaju sindrom policističnih jajnika, ovi efekti mogu biti izraženiji. Estrogen utiče na osjetljivost na insulin, pa kako njegov nivo varira ili opada, tijelo postaje reaktivnije na promjene glukoze i kortizola“, kaže dr Kumar.
Za sitost i stabilan nivo šećera u krvi, stručnjaci preporučuju da doručak bude uravnotežen i da sadrži:
