Sindikalna organizacija Sektora za pomorski i priobalni prevoz JP Morsko dobro (JPMD) iz Budve, koji obavlja djelatnost trajektnog prevoza u Boki Kotorskoj, saopštila je da radnici ne pristaju da budu preuzeti od strane opština Tivat i Herceg Novi, odnosno da žele da ostanu u sastavu JPMD. I menadžment ovog Sektora juče se oglasio saopštenjem, ističući da je odluka da se trajektna linija povjeri na upravljanje JPMD „bila ispravna“ i da opštine koje plediraju da je preuzmu prvo treba da dokažu da su spremne i sposobne da upravljaju vlastitim resursima.
Trajektni prevoz na jedinoj liniji u državi povjeren je JPMD 2023. godine odlukom Vlade tadašnjeg premijera Dritana Abazovića (URA), iako JPMD u tom momentu uopšte nije bilo registrovano za obavljanje privredne djelatnosti pomorskog prevoza putnika i robe, niti je sa time imalo ikakvog iskustva. Pravo da obavlja trajektni prevoz na liniji između Kamenara u Herceg Novom i Lepetana u Tivtu 2023. jednostranim raskidom ugovora koji je bio na snazi, država je oduzela dotadašnjem privatnom operateru trajektne linije, kompaniji Pomorski saobraćaj iz Herceg Novog.
U međuvremenu su trajekti pod upravljanjem JPMD nastavili da zarađuju milione eura od ove monopolske djelatnosti, ali od te zarade koja se ostvaruje na obalama Tivta i Herceg Novog, JPMD već godinama gotovo ništa nije uložilo u ova dva grada. Zbog toga raste nezadovoljstvo u dijelu lokalne političke javnosti, pa je tako prije nekoliko dana Novska lista, koja je konstituent lokalne, ali i državne vlasti, zatražila da se trajektna linija izdvoji iz sastava JPMD, formira kao samostalno javno preduzeće sa sjedištem u Herceg Novom i da Herceg Novi bude većinski zastupljen u njegovoj „vlasničkoj i upravljačkoj strukturi“.
„Novska lista zato predlaže da Vlada Crne Gore, Opština Herceg Novi i Opština Tivat odmah otvore razgovore o formiranju posebnog javnog privrednog društva koje bi upravljalo trajektnom linijom Kamenari–Lepetane. Država treba da bude dio tog modela. Tivat treba da bude dio tog modela. Ali Herceg Novi mora biti vlasnik i mora imati stvarno pravo odlučivanja o resursu koji je istorijski pripadao ovom gradu i čija se jedna obala, pristanište i veliki dio svakodnevnog saobraćajnog opterećenja nalaze upravo na našoj teritoriji“, saopštili su iz ove političke grupacije.
Navode da je „model vlasničkih procenata jeste stvar dogovora“, ali da „pravo Herceg Novog da bude za tim stolom nije“.
„Novo preduzeće treba da ima sjedište u Herceg Novom, profesionalni menadžment i jasno definisanu obavezu da dio dobiti vraća sredinama na kojima se djelatnost obavlja – prvenstveno Herceg Novom, kao i dio Tivtu – kroz saobraćajnu i komunalnu infrastrukturu, uređenje Kamenara i Lepetana i projekte od neposrednog interesa za građane. Ne tražimo da se uspješan državni posao ponovo privatizuje. Upravo suprotno. Tražimo da ostane javni, ali da javno vlasništvo ne znači samo centralno vlasništvo“, poručili su iz Novske liste, napominjući da „decentralizacija nije da Podgorica umjesto privatnika upravlja svim prihodima“.
„Decentralizacija znači da lokalne zajednice koje stvaraju vrijednost dobiju pravo da učestvuju u upravljanju tom vrijednošću“, zaključili su.
Tim povodom juče su se oglasili kako menadžment Sektora za pomorski i priobalni prevoz JPMD, tako i reprezentativni „Novi sindikat zaposlenih u JPMD – trajekti Crne Gore“. Oboje su poručili da trajektna linija treba da ostane u sastavu JPMD i da ne žele da budu preuzeti od strane opština.
Opštine Tivat i Herceg Novi, zajedno sa ostalim primorskim opštinama i Zajednicom opština Crne Gore, autori su i inicijatori izmjena i dopuna Zakona o morskom dobru, kojima bi se upravljanje u toj oblasti znatno decentralizovalo i većina ovlašćenja vratila primorskim gradovima, dok bi JPMD bilo ukinuto i transformisano u posebnu državnu agenciju za nadgledanje upravljanja obalom.
Iz sindikata trajektne linije su s tim u vezi poručili da zaposleni i reprezentativni sindikat „nisu bili blagovremeno niti zvanično informisani o sadržaju i mogućim posljedicama novog zakona“.
„Niti smo bili uključeni u proces konsultacija iako se njime direktno odlučuje o radno-pravnom statusu zaposlenih i budućnosti JPMD“, navode, dodajući da je ova sindikalna organizacija, koja okuplja oko 120 radnika trajektne linije i čini većinu zaposlenih, morala biti uključena u sve to.
„Posebno naglašavamo da većinu zaposlenih čine radnici sa područja opština Herceg Novi, Tivat, Kotor i Budva koji su svoj radni odnos zasnovali u JPMD i žele da ostanu zaposleni u njemu, uz očuvanje svih stečenih prava i kontinuiteta radnog odnosa. Smatramo da nema opravdanog razloga za donošenje rješenja kojim bi se ugrozila stabilnost Javnog preduzeća i sigurnost zaposlenih“, istakli su, dodajući da su upravo zaposleni trajektne linije najzaslužniji za njene dobre rezultate. Poručuju da JPMD „posluje stabilno i uspješno, ostvaruje pozitivne finansijske rezultate, povećava prihode i predstavlja primjer odgovornog upravljanja javnim dobrom“ i da zbog toga „zaposleni zaslužuju uvažavanje i zaštitu, a ne donošenje odluka bez njihovog učešća“.
Članovi Izvršnog odbora sindikata trajektne linije Blagoje Ilić, Ivan Vučinović, Boban Babović, Milivoje Popović, Branko Kilibarda, Filip Šoć i Zoran Srdanović, koji potpisuju ovo saopštenje, pozvali su da ubuduće „reprezentativni sindikat bude blagovremeno informisan i uključen u sve procese donošenja odluka koje se neposredno odnose na prava zaposlenih i organizaciju rada“.
Rukovodilac trajektne linije kapetan Aleksandar Crvenko poručio je juče da, kada je država preuzimala trajektnu liniju od bivšeg privatnog operatera, „samo JPMD bilo spremno da uloži novac i preuzme rizik“.
„Niko od opštinskih struktura koje su danas najglasnije, tada nije ponudio finansijska sredstva kako bi se trajektna linija obnovila i nastavila da funkcioniše. Naprotiv, naš rad je od samog početka bio praćen negativnim, a u nekim slučajevima i malicioznim komentarima“, naveo je Crvenko, dodajući da on „kao osoba koja je u ovoj priči od prvog dana preuzimanja trajektne linije i osoba koja je učestvovala u angažovanju velikog broja radnika iz Pomorskog saobraćaja“, može da kaže „da smo uz ogromnu podršku i napore svih zaposlenih, kao i direktora JPMD Mladena Mikijelja i njegovih zamjenika Ive Franete i Nikole Rađenovića ovu liniju doveli na nivo organizacije i status koji danas očigledno mnogi žele da prisvoje“.
Naglasio je da u vrijeme i tokom slučaja kada su radnici trajekata fizički napadani, „nijedna od opština nije pružila ni najmanju podršku tim ljudima iako su ti radnici istovremeno upravo građani tih opština“ i da je „vrijeme pokazalo da je odluka da se trajektna linija povjeri na upravljanje JPMD bila ispravna, o čemu najbolje govori sam stav zaposlenih“.
„Svi naši radnici, kao i sindikat jednoglasno su se izjasnili da žele da ostanu u sastavu Morskog dobra“, naveo je Crvenko, dodajući da „svi mi radnici trajektne linije stojimo složno i odlučno iza ovog stava“.
Istakao je da trajektnu liniju vode „ozbiljni, kompetentni i stručni ljudi koji iza sebe imaju konkretne rezultate“ i negirao optužbe pojedinih lokalnih političara iz Herceg Novog da na trajektima navodno radi malo Novljana.
Crvenko navodi da trenutno u Sektoru za pomorski i priobalni prevoz JPMD rade 82 zaposlena iz Herceg Novog, 30 iz Tivta, 32 iz Kotora i 13 iz opštine Budva. Od 19 kapetana trajekata 10 ih je iz Herceg Novog, sedam iz Tivta, a dva iz Kotora, dok je od 20 upravitelja stroja 13 iz Kotora, pet iz Herceg Novog i dva iz Tivta. Istakao je da stanovnici Tivta i Herceg Novog čine 70 odsto zaposlenih na trajektnoj liniji, kao i da je Sektor već preduzeo niz koraka na modernizaciji flote i unapređenju infrastrukture na pristaništima u Lepetanima i Kamenarima, zbog čega po njemu „nema potrebe mijenjati postojeću strukturu i način upravljanja“.
„Svaka promjena strukture u ovoj fazi mogla bi nepotrebno usporiti ili zaustaviti procese koji su već dali rezultate i koji bi trebalo da budu nastavljeni u interesu zaposlenih, korisnika usluga i cijele Boke.“
Crvenko naglašava da bi „što se tiče želje da se trajektna linija vrati pod opštinsku kontrolu, možda bilo korisno da pojedine lokalne samouprave prvo pokažu koliko su uspješne u upravljanju imovinom koju već imaju ili su imale priliku da kontrolišu, a koji su potencijalno neuporedivo veći izvor prihoda za opštine“. Nabrojao je u tom smislu vraćanje u opštinske ruke hotela i objekata „Vektra Boke“ u Herceg Novom, odnosno potencijala Plavog horizonta i ostrva Sveti Marko u Tivtu.
„Zato poručujemo svima koji danas žele da prisvoje rezultate JPMD i njegovog sektora trajektne linije: prvo pokažite što ste uradili sa resursima koje već imate. Mi ćemo svoje rezultate nastaviti da dokazujemo radom, svakodnevnim funkcionisanjem linije i povjerenjem koje uživamo među zaposlenima i korisnicima naših usluga“, zaključio je Crvenko.
