Oko 20 miliona djece koja koriste internet u 21 zemlji bilo je tokom jedne godine izloženo seksualnoj eksploataciji ili zlostavljanju na digitalnim platformama, pri čemu se većina slučajeva dogodila na društvenim mrežama, navodi se u novom izvještaju UNICEF-a.
Više od svakog petog djeteta uzrasta od 12 do 17 godina u Africi, Aziji, Latinskoj Americi i Istočnoj Evropi doživjelo je najmanje jedan oblik seksualnog zlostavljanja ili eksploatacije na internet platformama tokom godine koja je prethodila anketiranju, procjenjuje UNICEF.
Oko 15 miliona djece u obuhvaćenim zemljama bilo je izloženo neželjenom seksualnom sadržaju, devet miliona bilo je izloženo pritisku da učestvuje u razgovorima seksualne prirode ili dijeli seksualne fotografije, dok su kod četiri miliona djece takve fotografije dijeljene bez njihovog pristanka, pokazalo je istraživanje, prenosi agencija Rojters.
U izvještaju se navodi da je broj djece koja su globalno bila izložena takvom zlostavljanju gotovo sigurno mnogo veći i da se mjeri desetinama miliona.
Istraživanje, koje je UNICEF opisao kao jedno od najvećih te vrste, zasniva se na nacionalno reprezentativnim anketama sprovedenim između 2020. i 2025. među oko 21.000 djece koja koriste internet u 21 zemlji, među kojima su Kenija, Pakistan, Brazil i Srbija.
Gotovo 60 odsto prijavljenih slučajeva zlostavljanja dogodilo se na društvenim mrežama, prije svega na Facebooku, WhatsAppu, Instagramu, Snapchatu i TikToku, dok se 14 odsto slučajeva dogodilo u onlajn igrama, navodi se u izvještaju.
Portparol kompanije Meta, koja je vlasnik Facebooka, WhatsAppa i Instagrama, rekao je da se podaci iz anketažu protežu sve do 2020. godine, odnosno perioda prije nego što je kompanija uvela mjere zaštite koje UNICEF preporučuje, poput automatskog podešavanja privatnih naloga za tinejdžere i sprečavanja odraslih da šalju poruke tinejdžerima sa kojima nijesu povezani.
Meta je dodala i da WhatsApp definiše kao aplikaciju za privatnu komunikaciju, a ne kao društvenu mrežu.
„Iako izvještaj ne pruža konkretne dokaze o zlostavljanju, nastavićemo odlučno da se borimo protiv seksualne eksploatacije djece na našim aplikacijama i da podržavamo organe za sprovođenje zakona u krivičnom gonjenju počinilaca“, rekao je portparol Mete.
Snapchat je Rojters uputio na objavu direktorke za bezbjednost platforme Žaklin Bošer, koja je navela da kompanija aktivno suzbija seksualnu ucjenu na internetu kroz proaktivno otkrivanje sadržaja, uklanjanje naloga, alate za prijavljivanje i bezbjednosne funkcije namijenjene zaštiti ranjivih korisnika.
TikTok je saopštio da je razvio niz zaštitnih mjera za maloljetnike, uključujući ograničavanje pojedinih funkcija za mlađe korisnike, automatsko podešavanje privatnosti naloga za osobe mlađe od 18 godina i korišćenje tehnologije za otkrivanje potencijalno predatorskog ponašanja.
U izvještaju UNICEF-a navodi se da je u više od polovine slučajeva počinilac bio neko koga je dijete već poznavalo, uključujući prijatelje, rođake ili emotivne partnere, dok je 38 odsto djece počinioca prvi put upoznalo na internetu, prenosi Rojters.
Manje od jedan odsto slučajeva koji uključuju djecu prijavljeno je policiji, socijalnom radniku ili nekoj liniji za pomoć, pokazalo je istraživanje.
Izvještaj je ukazao i na rastuću zabrinutost zbog vještačke inteligencije. U devet zemalja u kojima su prikupljeni podaci, procjenjuje se da je 1,1 milion djece prijavilo da su napravljene seksualne fotografije ili snimci sa njihovim likom generisani uz pomoć vještačke inteligencije.
Djeca koja su doživjela seksualnu eksploataciju uz pomoć tehnologije bila su oko četiri puta sklonija da prijave suicidalne misli ili samopovređivanje, a imala su i znatno viši nivo anksioznosti od svojih vršnjaka, navodi se u istraživanju.
„Ova iskustva izazivaju duboku emocionalnu i psihološku patnju. Mnoga djeca pate u tišini, ne znajući kome da se obrate za pomoć“, navela je izvršna direktorka UNICEF-a Ketrin Rasel u saopštenju.
UNICEF je pozvao vlade i tehnološke kompanije da ojačaju bezbjednosne mjere na digitalnim platformama, prilagode zakone novim oblicima zlostavljanja, uključujući sadržaj generisan vještačkom inteligencijom, i unaprijede sisteme zaštite djece i prijavljivanja zlostavljanja.
