Nevladine organizacije i građanske aktivistkinje uputile su Opštini Šavnik inicijativu da jedna od ulica u toj opštini ponese ime prof. dr Koviljke Tomić-Stanković, istaknute botaničarke rodom iz Timara kod Šavnika i prve žene koja je stekla doktorat nauka živeći i radeći u Crnoj Gori.
Inicijativa je, povodom stogodišnjice njenog rođenja, 18. oktobra, upućena predsjedniku Opštine Jugoslavu Jakiću, predsjedniku Skupštine opštine Darku Radoviću i Savjetu za davanje predloga naziva naselja, ulica i trgova.
Ističu da je, s obzirom na to da je prof. dr Koviljka Tomić-Stanković preminula 1975. godine, ispunjen i vremenski uslov propisan članom 9 Zakona o spomen-obilježjima.
„Koviljka Tomić-Stanković rođena je 1926. godine u Timaru kod Šavnika. Gimnaziju je završila u Pljevljima, a studije biologije u Zagrebu. Radila je kao profesorica u Kotoru i predavačica na Višoj pedagoškoj školi na Cetinju. Doktorirala je 1964. godine na istraživanju flore i vegetacije Lovćena, a u naučnim djelima Flora Lovćena i Vegetacija Lovćena u Crnoj Gori evidentirala je 1.158 biljnih vrsta i opisala tri biljne zajednice do tada nepoznate nauci. Akademsku karijeru nastavila je na Filozofskom fakultetu u Prištini, gdje je stekla zvanje vanredne profesorice i gdje je preminula 1975. godine“, podsjeća se u saopštenju.
Ukazuju da doprinos žena crnogorskoj nauci i društvu i dalje nije dobio zasluženo priznanje, što se „posebno ogleda u njihovoj gotovo simboličnoj zastupljenosti u nazivima ulica i drugih javnih prostora.“
„Prema analizi iz 2021. godine, svega 40 ulica u Crnoj Gori, odnosno 1,7% ukupnog broja, nosilo je imena žena ili nazive povezane sa ženama, dok je po muškarcima bilo nazvano 700 ulica. Nijedna ulica nije nosila ime naučnice, a u Šavniku ni danas nijedna ne nosi ime žene. Slična neravnoteža prisutna je i u institucijama nauke – u Crnogorskoj akademiji nauka i umjetnosti (CANU) svega su tri žene među 38 redovnih i vanrednih članova“, ističu u saopštenju.
Kažu da bi imenovanje ulice po Koviljki Tomić-Stanković zato bilo mnogo više od odavanja počasti jednoj izuzetnoj naučnici:
„Predstavljalo bi korak ka pravednijoj zastupljenosti žena u javnom prostoru, ali i važnu poruku djevojčicama i mladim ženama da su znanje, istraživanje i naučna dostignuća i njihov prostor za ostvarenje. Posebnu simboliku inicijativi daje činjenica da bi to bila prva ulica u Šavniku nazvana po ženi, čime bi najmanja crnogorska opština napravila važan iskorak u prepoznavanju ženskog doprinosa sopstvenom razvoju i nasljeđu.“
Podsjećaju i da su u septembru su nevladine organizacije i građanske aktivistkinje podnijele inicijativu Opštini Rožaje da jedna ulica u Rožajama ponese ime profesorice Hedije Hede Fetahović , prve fakultetski obrazovane žene iz tog grada.
Obje inicijative, kako se navodi, dio su nastojanja da se doprinos žena obrazovanju, nauci i društvenom razvoju učini vidljivijim i trajno sačuva u javnom pamćenju.
U saopštenju je upućen poziv nadležnim organima Opštine Šavnik da inicijativu uvrste u proceduru, a odbornicima da je podrže.
„Stogodišnjica rođenja Koviljke Tomić-Stanković prilika je da Šavnik oda zasluženo priznanje jednoj od svojih najznačajnijih naučnica i pokaže da doprinos žena nauci, obrazovanju i društvu ne smije ostati samo zabilježen u biografijama i naučnim radovima, već mora dobiti svoje mjesto i u javnom prostoru“, piše u saopštenju koje potpisuju: Daliborka Uljarević (Centar za građansko obrazovanje), Ervina Dabižinović (Centar za žensko i mirovno obrazovanje – ANIMA) i građanske aktivistkinje Dina Bajramspahić, Jovana Marović i Almedina Dodić.
