Liderka francuskog Nacionalnog okupljanja Marin Le Pen najavila je da će, ukoliko pobijedi na predsjedničkim izborima 2027. godine, već u prvoj godini mandata smanjiti francuski doprinos budžetu Evropske unije za 11 milijardi eura.
U intervjuu za „Fajnenšel tajms“ poručila je da je spremna za direktan sukob sa Briselom, uprkos tome što bi za sprovođenje takve odluke morala da dobije saglasnost preostalih 26 članica EU.
Le Pen je naglasila da smanjenje izdvajanja za evropski budžet predstavlja jedan od ključnih djelova njenog ekonomskog programa, kojim namjerava da zaustavi rast francuskog javnog duga.
– Znamo da će biti teška debata, čak i obračun – izjavila je Le Pen.
Ona je poručila da ne namjerava da odustane od svojih političkih i ekonomskih uvjerenja, čak ni ukoliko naiđe na snažan otpor evropskih institucija.
Francuska želi da zadrži milijarde koje šalje Briselu
Prema planu koji je predstavila, Francuska bi već 2027. godine smanjila svoj doprinos budžetu EU za 11 milijardi eura, dok bi u narednim godinama pokušala da ostvari dodatne uštede.
Cilj Nacionalnog okupljanja jeste da neto doprinos Francuske evropskom budžetu bude ograničen na pet milijardi eura godišnje, približno koliko je iznosio početkom dvijehiljaditih.
Međutim, takav potez zahtijevao bi promjenu finansijskih obaveza koje su dogovorene između članica Evropske unije.
Za usvajanje višegodišnjeg evropskog budžeta potrebna je jednoglasna odluka država članica, zbog čega bi Le Pen morala da ubijedi ostale evropske vlade da prihvate smanjenje francuskog izdvajanja.
Ona je svjesna te prepreke, ali smatra da Francuska mora da iskoristi svoj politički i ekonomski uticaj kako bi promijenila odnos snaga unutar Unije.
Dug Francuske prijeti da izmakne kontroli
Le Pen je u intervjuu priznala da je stanje francuskih javnih finansija najveće ograničenje za sprovođenje njenog političkog programa.
Javni dug Francuske dostigao je približno 119 odsto bruto domaćeg proizvoda, dok su troškovi državnog zaduživanja porasli na nivoe koji nijesu viđeni još od početka dvijehiljaditih.
Ona je dug opisala kao ogroman i upozorila da bi mogao da izmakne kontroli ukoliko se ne smanji državna potrošnja.
Nacionalno okupljanje zato predlaže ekonomski program kojim bi do 2032. godine trebalo ostvariti neto uštede od 140 milijardi eura u odnosu na nivo iz 2026. godine.
Plan obuhvata smanjenje javne potrošnje, reformu državne administracije, borbu protiv finansijskih zloupotreba i manje uplate u evropski budžet.
Istovremeno, Le Pen namjerava da sprovede smanjenje pojedinih poreza i olakša poslovanje francuskim preduzećima, tvrdeći da bi takve mjere podstakle privredni rast.
Ekonomisti, međutim, upozoravaju da istovremeno smanjivanje poreza i javne potrošnje u najavljenom obimu nosi ozbiljne rizike i dovode u pitanje mogućnost ostvarivanja svih planiranih ušteda.
Le Pen kreće u Brisel, dovodi u pitanje i položaj Ursule fon der Lajen
Francuska političarka najavila je odlazak u Brisel kako bi se suprotstavila pokušajima da se novi sedmogodišnji budžet Evropske unije usaglasi prije francuskih predsjedničkih izbora.
Riječ je o finansijskom okviru za period od 2028. do 2034. godine, koji određuje koliko novca Evropska unija može da troši i kako će sredstva biti raspoređena.
Le Pen smatra da pokušaj ubrzanog postizanja dogovora pokazuje prezir Evropske komisije prema demokratskim procesima, jer bi buduća francuska vlast mogla da naslijedi finansijske obaveze koje nije odobrila.
Posebno je kritikovala predsjednicu Evropske komisije Ursulu fon der Lajen, dovodeći u pitanje njen politički autoritet i podršku koju uživa među evropskim vladama.
Prema njenoj ocjeni, Fon der Lajen više ne može da računa na povjerenje brojnih država članica, dok bi promjene političke vlasti u nekoliko velikih evropskih zemalja dodatno mogle da oslabe njen položaj.
Izbori 2027. mogli bi da promijene odnos snaga u EU
Le Pen smatra da bi izbori u Francuskoj, Španiji, Italiji i Poljskoj tokom 2027. godine mogli značajno da promijene političku ravnotežu unutar Evropske unije.
Ona očekuje jačanje stranaka koje zahtijevaju vraćanje većih ovlašćenja nacionalnim državama i smanjenje uticaja Evropske komisije.
Iako je odustala od ranijeg zahtjeva da Francuska napusti Evropsku uniju i eurozonu, Le Pen ostaje protivnica daljeg prenošenja nadležnosti sa nacionalnih vlada na Brisel.
Posebno se protivi povećavanju uloge evropskih institucija u ekonomskoj, odbrambenoj i spoljnopolitičkoj politici država članica.
Prema njenoj zamisli, Evropska unija trebalo bi da funkcioniše kao zajednica država koje zadržavaju znatno veći stepen samostalnosti.
