Prema danas objavljenim djelimičnim rezultatima lokalnih izbora u Engleskoj vladajuća Laburistička stranka premijera Kira Starmera pretrpjela je velike gubitke dok je krajnje desna partija Reform Ju Kej (Reform UK) napredovala.
Na ove izbore se gleda i kao na nezvanični referendum za Starmera čija popularnost je pala od kada je izabran prije manje od dvije godine.
Partija Reform UK, koju predvodi Najdžel Faraž osvojila je stotine lokalnih odborničkih mjesta u radničkim oblastima na sjeveru Engleske kao što je Hartlpul koji je nekad bio „čvrsta“ laburistička teritorija. Slika će, kako analitačari navode, se mijenjati tokom dana kako budu stizali rezultati iz većine lokalnih odbora, uključujuči laburističkih uporišta kao što je London.
Glasanje je takođe važno za poluautonomne parlamente u Škotskoj i Velsu.
Poremećaj Laburista bi mogao da pokrene poteze uznemirenih poslanika da smijene lidera koji ih je doveo na vast u julu 2024. godine. Čak iako Starmer za sada „preživi“, mnogi analitičari sumnjaju da će predvoditi stranku na sljedećim nacionalnim izborima koji moraju da se održe do 2029. godine.
Zamjenik premijera Dejvid Lami upozorio je partiju da ne ruši premijera izjavljujući da se „ne mijenja pilot tokom leta“.
Zelena partija se takođe nada da će povećati svoj udio i pobijediti na stotinama mjesta za odbornike u urbanim centrima i univerzitetskim gradovima. Rezultati odražavaju rascjepkanost britanske politike poslije više decenija dominacija Laburista i Konzervativaca.
Partija Reform UK, koja šalje poruku protiv establišmenta, protiv imigracije, takođe se nada prodoru u Škotskoj i Velsu, mada je vjerovatnije da će nacionalisti koji se zalažu za nezavisnost Škotska Nacionalna partija i Plaid Kimru formirati vlade u Edinburgu i Kardifu.
Starmerova popularnost se sunovratila poslije ponovljenih grešaka i promjena kursa oko politika kao što je reforma socijanog sistema. Njegova vlada ima teškoće da ispuni obećanja o ekonomskom rastu, da popravi narušene javne službe i smanji troškove života, što su zadaci dodatno otežani američko-izraelskim ratom protiv Irana zbog kog su blokirane sporuke nafte kroz Hormuški moreuz.
Premijer je dodatno oslabljen zbog katastrofalne odluke da imenuje Pitera Mandelsona, prijatelja pokojnog seksualnog prestupnika Džefrija Epstina, za britanskog ambasadora u Vašingtonu.
Loši izborni rezultati za Laburiste bi mogli da pokrenu izazove od strane istaknutih rivala kao što je ministar zdravstva Ves Striting, bivša zamjenica premijera Anđela Rejner ili gradonačelnik Mančestera Andi Bernam. Takođe Starmer bi mogao da bude izložen pritisku partije da odredi rok za svoj odlazak posle uredne borbe za lidera stranke.
„Ne mislim da Kir Starmer treba da preživi ovakve rezultte“, rekao je laburistički poslanik Džonatan Braš koji predstavlja Hartlpul u Parlamentu.
„Moramo biti smjeliji, i moramo ići dalje. I iskreno potrebno nam je novo vođstvo da to ostvarimo“, rekao je on.
Starmer je rekao da neće podnijeti ostavku, prenijela je agencija Rojters.
On je dodao da očekuje da će i dalje biti lider stranke na narednim opštim izborima.
„Neću otići“, rekao je Starmer britanskim medijima.
